Etiketler

, ,

Resmi tarihimizde bir türlü yer verilmeyen savaşlardır.

Oysa ki, nasıl kazandığımız zaferlerle övünüyorsak, kaybettiğimiz savaşlardan da birtakım dersler almamız, yenilgilerin sebeplerinden dersler çıkarmamız gerekirdi.

Lakin biz bunun yerine kolayı seçiyor ve kaybettiğimiz muharebeleri sansürleyerek ancak ve ancak kendimizi aldatıyoruz.

İşte osmanlı’nın kaybettiği önemli savaşların kronolojik listesi.

dubrovnik muharebesi:(1380)
sırplar ile osmanlı arasında gerçekleşen savaş, sırp zaferi ile sonuçlanmış balkanlar’daki osmanlı ilerleyisi yavaşlamıştır.

ploşnik muharebesi: (1388)
niş yakınlarında osmanlı’lar ile sırp-bosna ittifakı arasında gerçekleşmiş ve 20.000 kişilik osmanlı kuvvetinin imhasıyla neticelenmiş savaştır. Bu muharebe Kosova Meydan Savaşına kadar Osmanlı ilerlemesini yavaşlatmıştır. Osmanlı ordusunun bu ciddi bozgun sonrası ilerlemesi yavaşladı ve bu zafer Sırpları ve Boşnakları cesaretlendirdi.Sırplara desteğin artmasını sağladı.Cesaretlenen Sırpların Osmanlı’nın karşısına özellikle Boşnakların desteğini alıp 1389’da 1.Kosova Muharebesinde çıkmasının nedenlerinden biri oldu. 1389’da Sırplar bu zaferle Osmanlının karşısına özellikle Balkan devletlerinin desteği ile çok daha güçlü bir ordu ile çıktılar. Buna rağmen I. Kosova Muharebesi Osmanlı üstünlüğü ile bitti.

bileca muharebesi: (1388)
ploşnik’in intikamını almak isteyen osmanlı’nın bosna krallığı’na saldırısı ile başlamış ve boşnakların zaferi ile sona ermiş savaştır.

rovine muharebesi: (1395)
yıldırım bayezid ile ulahlar arasında gerçekleşen ve 10.000 kişilik ulahlar’ın 40.000 kişilik osmanlı ordusuna ağır kayıplar verdirerek kazandığı savaş.

ankara savaşı: (1402)
Ankara Muharebesi, Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid ile Timur arasında, Ankara’nın Çubuk Ovası’nda 28 Temmuz 1402 tarihinde yapılan muharebe. Geç Orta Çağ tarihinin en kanlı çarpışmalarından olan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan Ankara Muharebesi, Fetret Devri (1402-1413) olarak bilinen bir iktidar boşluğu döneminin yaşanmasına yol açmıştır.

Savaş sonrası Timur, esir alınan Yıldırım Bayezid’e esir gibi davranmamıştır. Her daim yanında bulunmasını sağlayarak tüm ihtiyaçlarını gidermiş, kendi çadırı yanında ona ve oğluna çadır kurdurmuş ve dostça davranmıştır. Daha sonra emri altındaki komutanlar vasıtasıyla ordusunu Anadolu üzerine dağıtarak Bursa’ya kadar olan bölgeleri işgal ve istila etmiş ve kendi tabiiyetine bağlamıştır. HristiyanHospitalier Şövalyeleri denetimi altında bulunan İzmir’i fethederek, bu bölgenin yönetimini Müslümanlara bırakmıştır. Ankara Muharebesi yenilgisi; Osmanlı Devleti’nin geçici süreliğine dağılarak, devletin imparatorluk aşamasına geçmesinin ve İstanbul’un Fethi’nin 50 yıl kadar gecikmesine, Anadolu`daki Türk siyasal birliğinin bozularak Anadolu beyliklerinin yeniden kurulmasına ve Osmanlı tarihinde Fetret Devriolarak bilinen 11 yıllık bir iktidar boşluğu döneminin yaşanmasına neden oldu.

albulena muharebesi: (1457)
osmanlı ile arnavut iskender bey arasında cereyan eden ve iskender bey’in 80.000 kişilik osmanlı gücüne karşı sadece 10.000 kişilik kuvvetleri ile kesin olarak kazandığı zaferdir.

jajce kuşatması:(1463)
osmanlı’nın macaristan’a ait jajce kalesini kuşatması ve başarısız olması ile neticelenen muharebe.

ohri muharebesi:(1464)
arnavut lehza birliği ve venedik cumhuriyeti ittifakının iskender bey komutasında osmanlı’ya karşı kazandığı ve iskender bey’in osmanlı’dan 40.000 duka vergi aldığı savaştır.

racova muharebesi:(1475)
bugünki vaslui kenti yakınlarında osmanlı ile boğdan prensliği arasında gerçekleşen ve boğdan prensliği’nin zaferi ile neticelenen savaş.

ekmek otlak muharebesi:(1479)
osmanlı ile macaristan-eflak ittifakı arasında transilvanya’da gerçekleşen ve macar-eflak zaferi ile neticelenen savaş.

birinci viyana kuşatması:(1529)
osmanlı’nın viyana’yı kuşatması ve başarısız olarak çekilmesi ile sonuçlanmıştır.

diu kuşatması: (1538)
gucerat’ı kontrol altına alan portekizlilere karşı başlatılan hint deniz seferi esnasında yapılan ve başarısızlıkla neticelenen kuşatma.

malta kuşatması:(1565)
malta’yı almak isteyen osmanlı ile malta hospitalier şovalyeleri arasında cereyan eden ve osmanlı’nın başarısız olarak geri çekilmesi ile neticelenen kuşatma.

inebahtı deniz muharebesi:(1571)
osmanlı donanması ile haçlı ittifakı donanması arasında lepanto-adriyatik’te cereyan eden ve haçlı donanması’nın kesin zaferi ile neticelenen savaş.  142 gemi yok oldu, 20 bin Osmanlı askeri öldü. Ölenler arasında, Müezzinzade Ali Paşa başta olmak üzere birçok Osmanlı paşası vebeylerbeyi de vardı.

kulpa savaşı:(1593)
5000 kişilik avusturya-hırvat kuvvetleri’nin 20.000 kişilik osmanlı ordusu’nu bozguna uğrattığı savaş. Bu muhârebenin sonucu 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı’nı tetikledi.

cape corvo deniz muharebesi:(1613)
osmanlı donanması ile ispanya arasında karaburun açıklarında cereyan eden ve ispanyol donanmasının zaferi ile neticelenen savaş.

kelidonya burnu muharebesi:(1616)
osmanlı donanması ile ispanya arasında güney ege’de cereyan eden ve ispanyol donanmasının zaferi ile neticelenen savaş.

foça deniz savaşı:(1649)
osmanlı ve venedik donanmaları arasında foça açıklarında cereyan eden ve venedik zaferi ile neticelenen savaş.

üçüncü çanakkale deniz savaşı:(1656)
osmanlı donanması ile venedik arasında çanakkale boğazı’nda gerçekleşen ve venedik’in kazandığı deniz muharebesi.

saint gotthard muharebesi:(1664)
osmanlı ile avusturya önderliğindeki avrupa ittifakı arasında cereyan eden ve osmanlı’nın 50.000 civarında kayıp vererek ağır bir mağlubiyet aldığı savaştır.

ikinci viyana kuşatması:(1683)
osmanlı’nın ikinci kez viyana’yı kuşatması ile gerçekleşen ve jan sobieski kumandasındaki lehistan ordusu’nun yardıma gelmesi ile tam bir bozguna dönüşen ve osmanlı için sonun başlangıcı olan savaştır.

Viyana bozgununun sorumluluğunu taşıyan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa idam edildi. Padişah daha sonra düşünüp yapmış olduğu başarılı hizmetlerden dolayı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın başının kesilmesini geri almak istemiş ve ikinci bir emirle affedilmesini emretmiştir. Fakat ikinci emir ulaşana kadar görev verilen ulaklar paşayı idam etmişlerdi. Kesilip gömülen başının üzerine seng-i ibret (ibret taşı) konuldu.

Osmanlının bu hezimeti Avrupa’da büyük sevinçle karşılandı. Artık Osmanlıların yenilmez olmadıklarını gören Avrupa, karşı hücuma kalkmaya başladı. Psikolojik savaş olarak da Osmanlı üzerinde büyük bir kayıp, Avrupalılarda ise büyük bir kazanç olarak değerlendirildi. Bu savaş sonucunda Osmanlının gerileme devrine girdiği kabul edilmektedir. Böylece Türklerin Sakarya Muharebesi’ne kadar sürecek bir geri çekilme süreci başlamış oldu.Kuşatma sonrası kurulan Kutsal İttifak, Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları’na neden oldu.

ciğerdelen muharebesi:(1683)
ikinci viyana kuşatması ertesinde osmanlı topraklarına saldıran lehistan-avusturya ittifakı’nın kazandığı muharebe.

ikinci mohaç savaşı:(1687)
avusturya ordusu ile osmanlı arasında cereyan eden ve güney macaristan ve erdel’i kaybettiğimiz, neticesinde 4. mehmed’in tahttan indirildiği muharebe.

salankamen muharebesi:(1691)
osmanlı-avusturya arasında cereyan eden ve avusturya zaferi ile neticelenen bir başka savaş.

zenta muharebesi:(1697)
osmanlı ile avusturya arasında cereyan eden ve osmanlı’nın ikinci viyana bozgunu sonrası artık savaşarak kaybettiği topraklarını geri alamayacağını anlayarak karlofça antlaşmasını talep ettiği ve 30.000 osmanlı askeri’nin kaybedildiği ağır bozgun.

mora savaşı:(1699)
osmanlı-venedik savaşı. neticesinde osmanlı mora’yı venedik’e bırakmak zorunda kalmıştır.

petrovaradin muharebesi:(1715)
avusturya’nın kesin zaferi ile neticelenen meydan muharebesi.

perekop kuşatması:(1736)
kırım için stratejik öneme sahip perekop kalesi’nin ruslar tarafından alındığı ve kaleyi savunan kırım tatarları ve osmanlı askerlerinin tamamının bertaraf edildiği savaş.

aspindza savaşı:(1770)
7000 kişilik gürcü kuvvetleri’nin 20.000 kişilik osmanlı kuvvetlerini bozguna uğrattığı hatta yok ettiği bozgun.

larga nehri savaşı:(1770)
ossmanlı’nın ağır kayıplar verdiği, rus zaferi ile sonuçlanan savaş.

çeşme deniz muharebesi:(1770)
rus donanması ile osmanlı donanması arasında çeşme açıklarında cereyan eden ve osmanlı donanması’nın tamamen yok olmasıyla neticelenen savaş.

kartal ovası muharebesi:(1770)
osmanlı ile rusya arasında cereyan eden ve tüm beserabya ve moldova topraklarının kaybedildiği savaş.

focşani muharebesi:(1789)
rusya-avusturya ittifakı ve osmanlı arasında cereyan eden ve osmanlı’nın kaybettiği savaş.

boze muharebesi:(1789)
rusya-avusturya ittifakı ve osmanlı arasında cereyan eden ve osmanlı’nın kaybettiği savaş.

piramitler savaşı:(1798)
napolyon komutasındaki fransa ile osmanlı-mısır kuvvetleri arasında cereyan eden ve fransa’nın galip geldiği savaş.

abukir muharebesi: (1799)
napolyon komutasındaki fransa ile osmanlı-mısır kuvvetleri arasında cereyan eden ve fransa’nın galip geldiği savaş.

arpaçay muharebesi: (1807)
osmanlı devleti ile rusya arasında arpaçay yakınlarında cereyan eden ve rus zaferi ile neticelenen savaş.

navarin deniz muharebesi:(1827)
ingiltere-fransa ve rusya birleşik donanmalarının navarin’de osmanlı donanmasını yok etmesi ile sonuçlanan deniz savaşı.

kürekdere muharebesi: (1854)
kırım savaşı esnasında osmanlı ile rus kuvvetleri arasında cereyan eden ve rusların kazandığı savaş.

1877-1878 osmanlı-rus savaşı:(1878)
osmanlı devleti ile rusya arasında pek çok cephede cereyan eden ve rus zaferi ile neticelenen savaş.

Savaşın Sonuçları

93 Harbi, Osmanlı Devleti’nin dağılma sürecini başlatan ilk önemli olaylardan biri sayılır. II. Abdülhamit’in, yenilgiden sorumlu tuttuğu Meclis-i Mebusan’ı süresiz tatil ederek Kanun-i Esasi’yi askıya alması, ayrıca savaş sonrasında Balkanlar’la Kafkasya’dan Anadolu’ya gelen 1 milyonu aşkın göçmenin yol açtığı toplumsal ve ekonomik bunalım öbür önemli sonuçlarıdır. Başlangıçtaki başarılara karşın ordunun donatım eksikliği ve teknik yetersizlikleri, özellikle Tuna cephesindeki komutanlar arasında görülen geçimsizlik savaşın Osmanlı aleyhine sonuçlanmasına sebep olarak görülebilir.

Ayastefanos Antlaşması

93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sonunda imzalanan barış antlaşmasıdır.

93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı Devletinin yenilgisiyle sonuçlandı. Rus ordusu, batıdan Yeşilköy’e (eski adı Ayastefanos), doğudan Erzurum’a kadar geldiler. Osmanlı Devleti, barış istedi. Rus orduları başkomutanı Nikolay, barış esaslarının mütarekeyle birlikte görüşülmesi şartıyla bu isteği kabul etti ve 3 Mart 1878’de İstanbul’un Yeşilköy semtinde ağır koşullar içeren bu antlaşma imzalandı. Buna göre;

  • Osmanlı Devleti’ne bağlı bir Bulgaristan Prensliği kurulacak, Prensliğin sınırları Tuna’dan Ege’ye, Trakya’dan Arnavutluk’a uzanacak.
  • Bosna-Hersek’e iç işlerinde bağımsızlık verilecek.
  • Sırbistan, Karadağ ve Romanya tam bağımsızlık kazanacak ve sınırları genişletilecek.
  • Kars, Ardahan, Batum ve Doğubeyazıt Rusya’ya verilecek.
  • Teselya Yunanistan’a bırakılacak.
  • Girit ve Ermenistan’da ıslahat yapılacak.
  • Osmanlı Devleti Rusya’ya 30 bin ruble savaş tazminatı ödeyecekti.

Ancak bu antlaşma ile Rusların bölgede tamamen hakim bir konuma gelmeleri Batılı devletleri telaşlandırdı. Zira Rusların, Bulgaristan yolu ile sıcak denizlere inmeleri, İngilizlerin Hindistan siyasetine ve Avusturya’nın Bosna-Hersek’i ilhakına set çekmiş olacaktı. Osmanlılar bu tepkilerden yararlanarak Kıbrıs’ın idaresini İngiltere’ye bırakmak koşuluyla Berlin’de yeni bir antlaşma (Berlin Antlaşması) zemini elde etmeye başardılar. Ayastefanos’un feci şartlarını hafifleten bu antlaşma ile Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki hayatı, bir müddet uzadı. Bu antlaşma Osmanlı Devrinde Sevr Antlaşması gibi kâğıt üzerinde kalan bir antlaşmadır.

trablusgarp savaşı:(1911-12)
italya’nın osmanlı vilayeti trablus’a saldırısı ile başlayan ve osmanlı’nın trablus’u kaybetmesi ile neticelenen savaşlar bütünü.

Trablusgarp Savaşı veya diğer kullanımıyla 1911-1912 Türk-İtalyan Savaşı, 1911-1912 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu ve İtalya Krallığı arasında geçen bir savaştır. Adı, “Trablusgarp Savaşı” olmasına rağmen çarpışmalarTrablusgarp dışında Adriyatik Denizi, Ege Adaları, Çanakkale Boğazı ve Kızıldeniz gibi farklı bölgelerde de sürmüştür. Diğer büyük devletlerin ve I. Balkan Savaşı’nın patlak vermesi sayesinde savaşı kazanan İtalya, Osmanlı Devleti’nin Trablusgarp Vilayeti’ne bağlı Trablusgarp, Fizan ve Sirenayka bölgelerini ele geçirmiştir. Bu bölgeler hep beraber birleşip gelecekteki Libyadevletini oluşturacaklardır..

Savaş sürerken Rodos ve Oniki Ada İtalyan kuvvetlerinin işgaline uğramış, savaş sonrası imzalanan Uşi Antlaşması’yla birlikte Oniki Ada’yı Osmanlı İmparatorluğu’na geri verilmiştir. Bununla birlikte, antlaşmanın belirsizliği adaları geçici İtalyan yönetimine bırakmış ve Türkiye, 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması’nın 15’inci maddesinde bu adalar üzerindeki bütün taleplerinden vazgeçmiştir.

23 Ekim 1911’de Osmanlı toprakları üzerinde uçan İtalyan Yüzbaşı Carlo Piazza, tarihteki ilk keşif uçuşunu gerçekleştirmiştir.Giulio Gavotti ise 1 Kasım günü Etrich Taube model bir uçakla Libya’daki Osmanlı kuvvetlerine karşı bir hava saldırısı düzenlemiş ve bu saldırı, ilk hava saldırısı olarak tarihe geçmiştir. Herhangi bir hava taşıtı savunma silahı olmayan Osmanlı askerleri ise tüfek atışıyla bir uçak düşürmeyi başarmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin gelecekteki cumhurbaşkanı ve Kurtuluş Savaşı’ndaki lideri Mustafa Kemal Atatürk, savaş sırasında sahip olduğu binbaşı rütbesiyle Tobruk Muharebesi’ni yöneterek kendini göstermiştir.

birinci balkan savaşı:(1912)
osmanlı devleti ile yunanistan, bulgaristan, sırbistan ve karadağ’dan oluşan balkan devletleri arasında cereyan eden ve osmanlı’nın balkanlardaki tüm topraklarını kaybettiği ağır mağlubiyetler ile neticelenen savaşlar bütünü.

Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Bulgaristan Osmanlı Devletinin Balkanlarda varlığına son vermek amacıyla aralarında anlaştılar. Osmanlı Devletinin Trablusgarp ile uğraşmasından faydalanan Balkan Devletleri, Osmanlı Devletine karşı saldırıya geçtiler. Karadağ’ın Osmanlı Devletine saldırması üzerine Balkan Savaşları başladı.(1912)

 Balkan Savaşlarının Nedenleri:

  • Rusya’nın Balkan Devletlerini Osmanlı Devletine karşı kışkırtması.
  • Osmanlı Devletinin Trablusgarp Savaşı ile uğraşması.
  • Milliyetçilik fikirleri.

 I.BALKAN SAVAŞI:

Yunanistan, Sırbistan, Bulgaristan, Karadağ kendi aralarında anlaşarak Osmanlı Devletine çeşitli yönlerden saldırıya geçtiler.

Makedonya, Sırplar ve Karadağlılar tarafından işgal edildi. Bulgaristan Batı Trakya’yı tamamen işgal ederek Edirne ve Kırklareli’ye kadar ilerlediler. Bulgar orduları Çatalca önlerine kadar geldiler.

Yunanlılar tüm Ege adalarını işgal etti. Savaş devam ederken Arnavutluk da bağımsızlığını ilan etti.(Osmanlı Devletinden ayrılan en son Balkan Devletidir.)Bu kötü durum karşısında

Osmanlı Devleti barış istemek zorunda kaldı. Avrupalı Devletlerin arabuluculuğuyla Londra Anlaşması İmzalandı.(1912)Bu anlaşmaya göre;

  • Osmanlı Devleti Midye-Enez çizgisinin batısında kalan tüm topraklarını kaybetti.
  • Edirne ve Kırklareli elimizden çıktı.
  • Arnavutluk bağımsız oldu
  • Ege adaları elimizden çıktı.

 II. BALKAN SAVAŞI:

Birinci Balkan Savaşı sonrasında Osmanlı Devletinin kaybettiği toprakları Balkan Devletleri kendi aralarında paylaşamadı. En büyük payı Bulgaristan’ın aldığını iddia eden diğer Balkan Devletleri Bulgaristan’a savaş açtılar.Bu savaşa Romanya da katıldı.Yunanistan, Romanya,Sırbistan,Karadağ Bulgaristan’la savaşırken Osmanlı Devleti de durumdan yararlandı.Daha önce kaybettiği Edirne ve Kırklareli’mi geri aldı.Avrupalı Devletlerin araya girmesiyle Bükreş Anlaşması imzalandı.

Bu anlaşmaya Balkanlarda sınırları kalmadığı için Osmanlı Devleti katılmadı.Osmanlı Devleti Bulgaristan’la İstanbul Anlaşmasını(1913) imzaladı.Bu anlaşmaya göre;

  • Meriç Nehri her iki ülke arasında sınır kabul edildi.(Edirne Osmanlı Devletine kaldı.)
  • Batı Trakya Bulgaristan’a bırakıldı.

Yunanistan’la da Atina Anlaşması(1913)imzalandı. Bu anlaşmaya göre;

  • Bozcaada ve Gökçeada dışındaki tüm Ege adaları Yunanistan’a verildi.
  • Selanik ve Girit adası da Yunanistan’a bırakıldı.

BALKAN SAVAŞLARININ GENEL SONUÇLARI

A)   Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki hakimiyeti sona erdi,Ege Adaları ve Makedonya elden çıktı.
B)   Birinci Meşrutiyetten beri geçerli olan Osmanlıcılık görüşü önemini yitirdiğinden Türkçülük politikası etkili olmaya başlamıştır.
C)   İttihat ve Terakki Cemiyeti yönetimi ele geçirdi[Londra Konferansı devam ederken toplantı halindeki Bakanlar Kurulunu basarak hükümeti ele geçirdiler.(Bab-ı Ali Baskını)]
D)   Bugünkü Türk-Bulgar sınırı büyük ölçüde tespit  edildi.
E)   Yüzbinlerce Türk ,asırlardır yaşadıkları toprakları terk ederek Doğu Trakya ve Anadolu’ya göç ettiler.Yerlerinde kalanlar ise büyük baskı ve zulüm gördü(Batı Trakya Türkleri sorunu-Yunanistan ile olan sorunumuz)
F)   Savaş sonrası ,İttihat ve Terakki Partisi yöneticileri ,orduda ıslahat yapılması gerektiğini anladılar.Kara ordusunu ıslah etmek için Almanya’dan subaylar getirildi.(Birinci Dünya savaşında bazı Alman subayları cephelerde görev yapmıştır)Bu durum Osmanlı-Almanya yakınlaşmasını sağlamıştır.

ve son olarak genel anlamda;
birinci dünya savaşı:(1914-18)

http://tr.wikipedia.org/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi

 

Reklamlar