Etiketler

, , , , , , , ,

Her konuda olduğu gibi araç paylaşımı ve kiralama sitelerinde de enflasyon yaşanıyor Türkiye’de. Yeni bir alan gördüğümüz zaman uzun vadeli, rantabl ve güvenilir olup olmadığına bakmaksızın hevesli girişimciler olarak yeni yeni siteler kuruyoruz ama hiçbiri bize yurtdışındaki örneklerin başarısını getirmiyor.

Mesela araç paylaşımı konusunda başı çeken birkaç site var yurtdışında. Blablacar bunlardan biri. Bu sitenin Türkiye bacağı da açıldı. Sharemyfare de bir diğeri. Zipcar da ucuza araç kiralama ve al/bırak yöntemine dair iyi bir örnek. Ülkeler bazına baktığımızda da müthiş bir enflasyon yaşanmıyor. Ama ben şimdi Türkiye’deki bu konuda açılmış siteleri tek tek bildiğim halde burada sıralamak istemiyorum, 15-20 tane var rahat, ve hepsi de küçük paylar alıyorlar piyasadan.

Ama ne yazık ki trafik hala çok tıkalı ve bu siteler yararlı olmaktan çok uzak. Niye? Sebepleri sıralayalım:

1. Güven sorunu: İlanı açılan yolculuğun son anda iptal edilmesinden tutun da sürücülerin ya da yolcuların güvenilirliklerine kadar temel güven problemleri.

Olması gerekenler ama ne yazık ki ihlal edilen kurallar:

– Onaylı profiller. (Sitenin tasarım sorunu)

– Reyting ya da puanlama sistemi (Sitenin tasarım sorunu)

– Kadın yolcuların sadece kadın sürücülerle seyahat etmesini sağlamak. (alternatif)

– Arabalarının ve kendilerinin hakkında detaylı bilgi ve fotoğraflar

Bu yukarıdaki maddeler hakkında en başarılı sayabileceğimiz sitelerden biri de www.blabla.com.tr Birçok diğer siteden farklı ve ek olarak bu sorunları nasıl çözdüklerini CEO’sunun ağzından aşağıda okuyalım:

Sistem basitçe şöyle işliyor: Kullanıcılar, BlaBlaCar’ın ücretsiz mobil uygulamasını indirdikten sonra profillerini yaratıyor, Facebook profilleriyle entegre ediyor. Ardından gidecekleri yer ile tarihi belirtip aynı yolculuğu yapacak sürücüleri arıyor. Kendi araçlarıyla yolculuk edecekler ise yolculuklarının detaylarını, araba modellerini ve boş koltuk sayılarını belirtiyor. Sistem yolcuların sürücüye ödeyecekleri net rakamı hesaplıyor ve sürücüler kar gözetmeksizin yol masraflarını diğer yolcularla paylaşıyor.

Aynı güzergahta yolculuk edecek yolcu ve sürücüler, BlaBlaCar’ın güvenilir topluluğunda karşılarına çıkan profilleri inceleyerek birlikte seyahat edeceği kişileri önceden tanıma imkanı buluyor.  Birbirlerinin fotoğraf ve kısa biyografilerini, haklarında daha önceki yolculuklarından bırakılmış yorum ve puanlamaları, sürücü yeteneklerini değerlendirip yolculuk yapacakları kişileri seçiyor. BlaBlaCar’da aynı yöne gidecek kişiler sadece ulaşım masraflarını en aza indirmekle kalmıyor, aynı zamanda yeni insanlarla tanışarak sosyalleşme fırsatı da yakalıyorlar. ‘Bayanlara özel’ bir yolculuk yapmayı tercih edenler, hem sürücü hem de yolcuların sadece bayan olduğu bir yolculuk da planlayabiliyor.

“BlaBlaCar’ın kullanıcılarının profilleri onaylanmıştır ve Facebook hesaplarına bağlıdır. Beraber yolculuk yaptıktan sonra taraflar, birbirleri hakkında detaylı puanlamalar yapabilirler ve bu puanlamalar sayesinde gittikçe artan bir düzeyde güvenilirlik ününe kavuşurlar; bu da profillerinde belli edilir. BlaBlaCar’ın özellikle çok sert sürücü kontrol kuralları vardır. Sosyal güveni sağlayabilmek BlaBlaCar’ın anahtar rollerinden biridir ve bunu çok ciddiye alıyoruz. Kadın yolcuların yalnıca kadın sürücüler ile birlikte yolculuk yapabilmeleri için ayrı özellikle ekledik. BlaBlaCar’da herkes gerçekten güvendiği kişiyle seyahat edebilir.”

– Sadece ve sadece gerçekten planlamış olduğu bir seyahati paylaşabilir.

– Planda değişiklik yapıldıysa iki taraf da birbirini haberdar etmelidir.

– Verdiği bilgilerle ve koşullarla ilgili dürüst olmalıdır. Mesela sigara içme durumu, araçta evcil hayvan olup olmayacağı, yolda planladığı durakları vs doğru olarak belirtmek zorundadır.

– Ehliyetsiz veya eksik evrakla araba kullanılmaz.

– Alkollü veya uyuştucu etkisinde araba kullanılamaz.

– Başkalarının hayatı veya sağlığı tehlikeye atılmamalıdır. Dolayısıyla yolcuların araç içindeki davranışları veya sürücünün davranışları da bu yönde olmalıdır.

– Geç kalınmamalıdır.

2. Fiyatlandırma sorunu: Bu sektörün avantajlı fiyatlar sunmasının temel ilke olmasına rağmen bunu kar amaçlı yolculuklar haline çevirmeye çalışan üyeler yüzünden oluşan yüksek fiyat sorunu. Mesela,

– Masraflar paylaşılır, Cezalar paylaşılmaz.

– 5 kişiyle (ya da kaç kişi gidilecekse) çıkılacak bir yolun kişi başı ödemeleri, masraflarla orantılı olmalıdır. Fahiş fiyatlandırma yapılmamalıdır.

Bu noktalarda topladığım engellerden dolayı toplu/beraber seyahat yerine tek başına seyahat olasılıklarının hızlı büyüme olasılığını daha fazla görüyorum. Paylaşımlı araç servisinin bir versiyonu olan ve saat başına ücret ödediğimiz Mobicar ve YOYO gibi girişimlerinin önünün daha açık olduğunu düşünüyorum.

Yine de bu engelleri aşarak paylaşım ekonomisinin büyümesine her birimizin katkıda bulunması dileğiyle…

 

 

 

 

Reklamlar